Rus devlet silah ihracat şirketi Rosoboroneksport Başkanı Aleksandr Miheyev, Türkiye'ye sevk edilecek S-400 füze savunma sistemlerinin üretimine başladıklarını söyledi.

ABD'den Türkiye'ye yönelik "S-400 almayın" tehididi sürerken, Moskova süreci hızlandırdı.

Ankara geçen aylarda, Moskova'dan S-400'lerin üretiminin hızlandırılmasını istemişti. Rus Devlet Başkanı Putin, geçen ayki Ankara ziyaretinde teslimatı öne çekeceklerini söyledi.

Washington, Türkiye'nin Rus S-400 yerine ABD yapımı Patriot hava savunma sistemi alması için son dönemde baskıyı artırmıştı. ABD'li yetkililer, S-400 alması halinde Türkiye'ye yaptırım uygulama tehditlerinde bulundu.

ABD'nin NATO Büyükelçisi Kay Bailey Hutchison "ABD Türkiye'nin, füze savunma sistemleri için Rusya yerine başka kaynaklara bakmasını teşvik ediyor" dedi.

Telekonferans yoluyla açıklamalarda bulunan Hutchison "S-400 alımından dolayı çok endişeliyiz. Bu, her iki tarafın birlikte çalışabilirliğine zarar veriyor" dedi.

Hutchison, "ABD tarafında, biz Rusya'dan ekipman sağlayan her bir ülke için yaptırım getiren yasayı hali hazırda geçirdik. Bu yasa başkan ya da bir başkası tarafından iptal edilemez. Dolayısıyla ikili anlaşma anlamında burada net bir sorun var. Bu çok zor bir durum ve biz Türkiye'yi başka kaynaklar araması için teşvik ettik. Kendilerini savunma gerekliliğini tartışmıyoruz. Ancak NATO'nun hasmı bir yerden ekipman almanın sonuçlarının farkında olmaları gerekir. Bu yüzden yeninden değerlendireceklerini düşünüyoruz." ifadelerini kullandı.

ABD Savunma Bakanı Jim Mattis, Türkiye'nin Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi satın alma planlarından tüm NATO genelinde kaygı duyduklarını söyledi.

Mattis, "NATO kurulduğundan bu yana hiç rastlanmayan türden bir aykırı (davranış) gibi göründüğünü söylemek abartma olur mu?" sorusunu, "Bence olmaz. Bence bu doğru (bir tespit) ve çok fazla kaygıya neden oldu" diye yanıtladı.

Amerika'nın Sesi'nde yer alan habere göre; ABD Savunma Bakanı Jim Mattis, gelecek günlerde Suriye'nin doğusunda IŞİD militanlarına karşı "yeniden enerji kazanmış" bir çaba beklediğini söyledi.

Senato Silahlı Hizmetler Komisyonu'nun oturumunda konuşan Mattis, IŞİD'in hala elinde tuttuğu toprakları kastederek, "Önümüzdeki günlerde orta Fırat Nehri Vadisi ve 'halifelik' coğrafyasına karşı yeniden enerji kazanmış bir çaba göreceksiniz" dedi.

Suriye'den şu anda çekilmediklerini vurgulayan Mattis, IŞİD militanlarına karşı sınırın Irak tarafında da operasyonların artmasını beklediğini belirtti. Mattis, IŞİD'e karşı mücadelenin daha fazla bölgesel destek almak suretiyle genişleyeceğini de kaydetti.

ABD ASKERİNİN SURİYE'DEN ÇEKİLMESİ

Savunma Bakanı Mattis, Fransa'nın da son iki hafta içerisinde özel kuvvetlerle Suriye'de militan gruba karşı mücadeleye katkısını güçlendirdiğini kaydetti.

Oturumda Mattis'e Amerika'nın Suriye'den askerlerini çekmesi ihtimali hakkında sıkça sorular yöneltildi. Mattis, ABD'nin, IŞİD militanlarının yeniden ortaya çıkamamasını garantiye almak için Suriye'de bir "koruma gücü" bulundurmadığı takdirde "muhtemelen bundan pişman olacağını" söyledi. Mattis, Amerikan güçlerinin herhangi bir çekilme işleminin koşullara bağlı olacağını da ifade etti.

"IŞİD'in yeniden ortaya çıkmaya yönelik herhangi bir girişimine karşı baskıyı sürdürebilecek yerel güçler oluşturmalıyız" diyen Mattis, bu bağlamda, ABD güçleri olmadan yerel "koruma" ortaklarına sahip olmanın risk taşıyıp-taşımadığı sorusunu, "Bundan muhtemelen pişmanlık duyacağımızdan eminim" diye yanıtladı.

ABD Kongresi'nde bazı senatörler, F-35'lerin Türkiye'ye teslimatını engellemek için yasa tasarısı sundu. Yasa tasarısının gerekçesi olarak ABD uyruklu rahip Andrew Craig Brunson'un tutuklu bulunması gösterildi.

ABD'de aralarında Cumhuriyetçi ve Demokratların bulunduğu bir grup senatör, ABD'li rahip Andrew Craig Brunson'un tutukluluğunun sürmesi nedeniyle Türkiye'ye yeni F-35 savaş uçaklarının sevkiyatını engellemek istiyor.

"ERDOĞAN'IN HUKUKUN ÜSTÜNLÜĞÜNE KAYITSIZLIĞI TEHLİKELİ"

İlgili yasa tasarısı, senatörler James Lankford, Jeanne Shaheen ve Thom Tillis tarafından sunuldu.

Sputnik'in haberine göre ABD Senatosu'na sunulan F-35 yaptırımı teklifinin imzacılarından Oklahoma Senatörü James Lankford Twitter'da, "Erdoğan'ın hukukun üstünlüğüne kayıtsızlığının" tehlikeli olduğunu savundu.

Lankford, bu nedenle Türk hükümetine hassas teknolojilerin satılmasının son derece riskli olduğunu savundu.

"TÜRK HÜKÜMETİ GİDEREK RUSYA'YA YAKINLAŞIYOR"

Lankford, "Türkiye'nin stratejik kararları maalesef giderek çizgiden çıkıyor ve bazen ABD'nin çıkarlarıyla çatışıyor. Ayrıca Türk hükümeti giderek Rusya'ya yakınlaşıyor ve aynı zamanda Amerikan din adamını politik müzakerelerde piyon olarak kullanmak için onu suçsuz yere cezaevinde tutuyor" ifadelerini kullandı.

Senatör Tillis de Türkiye'yi iki ülke arasındaki ilişkileri bozmakla suçladı.

ASIL GEREKÇE S-400'LER Mİ

Öte yandan, F-35 teslimatının engellenmesiyle ilgili iddialar, Türkiye'nin Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi alma kararının ardından gündeme gelmişti. Türkiye'nin S-400 kararının ardından ABD'nin buna misilleme olarak F-35 teslimatının durdurulması kozunu oynayacağı ileri sürülmüştü

TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı Volkan Bozkır da, Washington'da yaptığı temasların sonrasında verdiği bir söyleşide "S-400'leri alırsanız biz de Kongre'den karar çıkartır, size F-35'i satmayız, gibi bir havadalar" ifadesini kullandı. Bozkır, bunun bir 'aba altından sopa gösterme' olduğunu da belirtmişti. Milli Savunma Bakanı Nurettin Canikli ise, S-400'lerin F-35'leri etkileyip etkilemeyeceğine ilişkin soruya, "Yok, onlarla ne alakası var? Hepsi ayrı projeler bunlar. Türkiye yıllar önce F-35 projesine girdi, önümüzdeki yıldan itibaren de teslimler başlıyor. Parasını veriyoruz, onunla hiçbir alakası yok bunun" yanıtını verdi.

"ABD'NİN AÇIKLAMALARINI ÖNEMSEMİYORUZ"

ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Wess Mitchell'in S-400 füze savunma sistemleri alması durumunda Türkiye'nin F-35 programından çıkarılabileceği açıklamasını değerlendiren Savunma Sanayii Müsteşarı İsmail Demir, Washington'un bu yöndeki uyarılarını önemsemediklerini vurguladı.

Antalya Havalimanı'nda dün başlayan Türkiye'nin ilk havacılık fuarı Eurasia Airshow-2018'de Rus gazetecilere demeç veren Demir'e Mitchell'in Türkiye'ye yaptığı F-35 uyarısı soruldu.

"TÜRKİYE ULUSAL KARARLARINA EN UYGUN KARARLARI ALIYOR"

Demir şu yanıtı verdi:

"S-400 anlaşması, Rusya ve Türkiye gibi iki ciddi ülkenin liderlerinin yaptığı bir anlaşma. S-400'ler ve F-35'ler iki farklı şey. ABD'li F-35'ler konusunda işbirliği yapıyoruz ve işbirliğimize her iki kulvarda da sürdüreceğiz. Türkiye egemen bir ülke ve ulusal çıkarlarına en uygun kararları alıyor."

"İLK PARTİNİN TEMMUZ 2019'DA TESLİM EDİLMESİNİ BEKLİYORUZ"

S-400 anlaşmasının plan dahilinde uygulandığını da kaydeden Demir, ilk partinin Temmuz 2019'da teslim edilmesini beklediklerinin altını çizdi.

Demir, Türkiye'nin Rusya'dan 2 S-400 bataryası alacağını ve sistemin Türk askeri personeli tarafından işletileceğini sözlerine ekledi.

Görüşmenin sonunda düzenlenen ortak basın toplantısında konuşan Lavrov, "Bugünkü görüşmemizin sonuçlarının yer aldığı bir ortak deklarasyon kabul ettik. Her halükarda BM Güvenlik Konseyi'nin (BMGK) 2254 sayılı kararı ve Soçi'de Suriye Ulusal Diyalog Konseyi'nin tavsiyeleri doğrultusunda siyasi çözümün alternatifsizliğine sıkı bağlılığımızı koruyoruz" dedi.

Washington merkezli Partilerüstü Politika Merkezi (BPC) Ulusal Güvenlik Bölümü Kıdemli Uzmanı Nicholas Danforth, "ABD'de yaptırımlar yoluyla Erdoğan'ın yola getirilebileceği görüşünde olanlar harekete geçti" dedi.

Yaptırımların ilk aşamada Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı doğrudan hedef almayacağını söyleyen Danforth, "Erdoğan'ın emirlerini yerine getirenlerden kimlerin hedef alınacağı sembolik ve siyasi bir karar olacaktır" diye konuştu.

Danforth, Deutsche Welle'nin sorularını yanıtladı.

1970'DEN SONRA İLK KEZ...

Bir süredir Türk siyasi liderliğini yaptırımlar konusunda uyaran ABD artık düğmeye basmaya mı hazırlanıyor?

Evet, 1970'li yıllardaki Kıbrıs süreci sonrasında ABD'de ilk kez Türkiye'ye yaptırım uygulanması çok ciddi olarak gündemde yer alıyor. Bu Türk hükümetine duyulan tepkiye, hamlelerinden duyulan hayal kırıklığına dayanıyor. Bazı ABD vatandaşları ve dışişleri çalışanlarının rehin alınması, Rus savunma sistemlerinin satın alınması, Türk Hükümeti'nin kasıtlı provokasyonu, müttefikliği aşındırma, baltalama girişimi olarak algılanıyor.

Türkiye'ye yönelik yaptırımlar daha önce Zarrab davası nedeniyle, İran'a yönelik yaptırımların ihlali gerekçesiyle gündeme getirilmişti. Ancak gelinen noktada yaptırımlar o kadar farklı başlıklarda gündeme getiriliyor ki takip etmek dahi güçleşti...

Farklı mecralarda işleyen süreçler var. Halkbank konusu yargıda. Hakim Hakan Atilla hakkındaki kararını verecek, buna göre de yaptırım oranı şekillenecek. Kongrede ise hem rahip Brunson hem de Türkiye'nin Rusya'dan S-400 füze savunma sistemi satın almasıyla ilgili yaptırım uygulanması konusunda harekete geçiliyor.

Washington'da Türkiye ile iyi ilişkilerin muhafazasını isteyen pek çok kişi var ancak ABD yönetiminin pek çok katmanında Türkiye'ye tepki artmış durumda.

İŞLER DAHA KÖTÜYE GİDERSE...

Yaptırımlar bağlamında Türk yetkililerin ABD'ye seyahatlerinin engellenmesi ya da mal varlıklarının dondurulması gündeme getiriliyor. Erdoğan'ın hedef alınması mümkün mü?

Bu aşamada Erdoğan hedef alınmaz. Bu olaylarda söz sahibi olanın Erdoğan olduğu gayet tabii ki biliniyor. Ancak bu aşamada Erdoğan'ın emirlerini yerine getirenlerden kimlerin hedef alınacağı sembolik ve siyasi bir karar olacaktır... Vize yasağı gibi Türkiye halkını etkileyecek adımlardan ziyade Türk hükümeti üzerinde baskı kurulmasını sağlayacak adımlar atılması arayışı var.

ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, Türkiye'nin Rusya'dan S-400 almamasını umduklarını belirtti. Pompeo ayrıca, Rusya ve Türkiye'nin Balkanlar'ı istikrarsızlaştırmak için uğraştığını iddia etti.

ABD Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komisyonu'nun oturumunda konuşan Pompeo, Türkiye'nin Rusya'dan S-400 hava savunma sistemlerini almaması için çalışmalar yaptıklarını, bu alımın gerçekleşmemesini umduklarını belirtti.

Sputnik'in haberine göre ABD Dışişleri Bakanı, Türkiye'ye F-35 bombardıman uçaklarının teslimiyle ilgili nihai kararın verilmediğini söyleyerek gözdağı da verdi.

"Türkiye'nin S-400 almaması için çalışmaları sürdürüyoruz. Onlar henüz bunu yapmadı ve hiçbir zaman da almayacaklarını umuyorum" diye konuşan Pompeo, Türkiye'nin NATO içinde kalması gerektiğini düşündüğünü, ancak Ankara'nın ittifakın politikasına uygun hareket etmesi gerektiğini dile getirdi.

ABD Dışişleri Bakanı, "Bosna'daki riskleri anlıyoruz. Bu bölgenin çok önemli olduğunu düşünüyoruz. Rusya'nın bu bölgeyi istikrarsızlaştırmak için çok çalıştığını biliyoruz" değerlendirmesini de yaptı.

Komisyon üyesi vekillerden birinin "Türkler gibi mi" sorusu üzerine Pompeo, "Evet" yanıtını vererek ekledi:

"Bizi daha iyi konuma getirecek bir strateji üzerinde çalışıyoruz."

Daha önce Bulgaristan Savunma Bakanı Krasimir Krakaçanov, Balkan ülkelerinin Rusya ve Türkiye'nin etkisi altına girmemesi için Avrupa Birliği ve NATO'yu harekete geçmeye çağırmıştı.